KT / Dosya 02
Kazuist
Evidence-Grounded Legal Intelligence with Verifiable Sourcing
- Durum
- Ortak arayışı
- Yıl
- 2027
Soru
Kaynak
Önerme bağı
Dayanak denetimi
Hukuki dil modelleri akıcılığı çözdü, doğrulanabilirliği çözmedi. Uygulamada bağlayıcı kısıt cümlenin güzelliği değil, o cümledeki her önermenin doğru yargı düzeninde, hâlâ yürürlükte olan ve kapsamı doğru belirlenmiş bir kaynağa bağlanabilmesidir.
Asıl tehlike bariz uydurma değil. Gerçekten var olan ama o meselede bağlayıcı olmayan bir karara yapılan, makul görünüşlü bir atıf, yoğun çalışan bir hukukçunun en zor yakaladığı hatadır. Sistem sessizce yanılır, kullanıcı fark etmez.
Bunun faturası doğrudan hukukçuya çıkıyor. Aracın vaat ettiği zaman kazancı, çıktının tek tek doğrulanması gereğiyle büyük ölçüde geri alınıyor. Doğrulanamayan çıktı, mesleki sorumluluk ve özen yükümlülüğü altında zaten kullanılamaz.
Kazuist bir hüküm verme sistemi değil. Hukuki külliyat üzerine kurulan bir dayanak ve köken katmanı. Üretilen her önerme dayandığı kaynağın belirli bir parçasına bağlanıyor, yeterli dayanağı olmayan ifade tamamlanmak yerine işaretleniyor, köken zinciri kullanıcı tarafından açılıp incelenebiliyor.
Çekinme tasarlanmış bir davranış. Dayanak yoksa sistem cümleyi kurmuyor. Nihai değerlendirme her hâlükârda hukukçuda kalıyor.
Kapsam
- Hukuk teknolojisi
- Kanıta dayalı üretim
- Atıf sadakati
- Köken izlenebilirliği
- Denetlenebilir yapay zekâ
- Karar destek
Hedeflenen program
TÜBİTAK 1709 EUREKA Eurostars, Çağrı 12 ↗Proje bu programa başvuru hazırlığı aşamasındadır. İşaretler hedeflenen destek programını gösterir, alınmış bir desteği belirtmez.
Yürütücü
Doç. Dr. Merve Ayşegül Kulular İbrahim
Açık ortak çağrısı
Son tarih 4 Mart 2027
Değerlendirmeye birlikte liderlik edecek bir ortak arıyoruz, veri tedarikçisi değil.
Türkiye tam üye bir Eurostars ülkesidir; ulusal fonlama TÜBİTAK 1709 programı üzerinden yürütülür. Çağrı 12 başvuruları 17 Aralık 2026 tarihinde açılıyor ve 4 Mart 2027 günü saat 14.00'te (Brüksel) kapanıyor. Bazı ülkelerin bu çağrı için ayrılmış bütçesi bulunmuyor; ortağın kendi ulusal fonlama durumunu erkenden teyit etmesi gerekiyor.
Ortağın liderliği
- 01Hukuki gereksinimlerin ve yargı düzeni kapsamının tanımlanması, değerlendirme çerçevesinin tasarımı
- 02Ölçüt külliyatının kurulması ve altın standart açıklama
- 03Doğrulama, kıyaslama ve hata çözümlemesi
Aradığımız
- Avrupa'da en az bir yargı düzeninde makine okunur içtihat ve mevzuat külliyatına sahip olan ya da bunu hukuka uygun biçimde edinebilen bir araştırma kurumu, hukuk fakültesi veya hukuki veri uzmanı
- Açıklama protokolü kurabilecek, ismi ve zamanı taahhüt edilebilen uzman hukukçu emeği
- Yayımlanmış bir yöntemi olan en az bir hukuki doğal dil işleme ölçütü, açıklanmış veri seti ya da ampirik hukuk çalışması
- Atıfta bulunulan ile bağlayıcı olan ayrımını puanlama kuralına dönüştürebilme yetkinliği
- Çağrı 12 için teyit edilmiş ulusal fonlama uygunluğu ya da yazılı bir öz kaynak kararı
Fikri mülkiyet
Arka plan fikri mülkiyeti sahibinde kalır. Çekirdek platform yazılımının ön plan fikri mülkiyeti Kulular Teknoloji'de kalır. Buna karşılık değerlendirme yöntemi, ölçüt veri seti ve akademik yayınlar ortak mülkiyet olarak tasarlanmıştır; ortak kendi alanında araştırma ve öğretim hakkını ve tanımlı bir ticari yolu elinde tutar. Bu sınır taslak yazımına başlamadan önce müzakere edilir, sonrasında değil.
Nasıl başvurulur
Bir sayfalık yetkinlik notu ve Çağrı 12 için ulusal fonlama durumunuzu belirterek yazın. Otuz dakikalık tanışma görüşmesi, ardından iki sayfalık ortak kavram notu, sonra taslak yazımına geçmeden evet ya da hayır kararı.
Bize yazın →Mekanizmalar
Akıcı cevap kolay. Zor olan, cevabın nereye dayandığını gösterebilmek.
- ŞEK. 01
Önerme düzeyinde kaynak bağlama
- Sorun
- Metnin sonuna eklenen kaynakça, hangi cümlenin hangi kaynaktan geldiğini göstermez. Doğrulama yükü baştan sona kullanıcıya kalır.
- Tasarım
- Bağ, metnin tamamına değil tek tek önermelere kurulur. Her önerme dayandığı kaynağın belirli bir parçasına bağlanır ve o parça arayüzden çıkmadan görülebilir.
- ŞEK. 02
Bağlayıcı ile atıfta bulunulan ayrımı
- Sorun
- Bir kararın var olması, o meselede bağlayıcı olduğu anlamına gelmez. Sistemler ikisini aynı kefeye koyuyor; en tehlikeli hata burada doğuyor.
- Tasarım
- Kaynak yalnızca bulunmakla kalmaz; yargı düzeni, yürürlük durumu ve kapsam bakımından değerlendirilir. Bağlayıcı olmayan atıf ayrıca işaretlenir.
- ŞEK. 03
Çekinme
- Sorun
- Model, dayanak zayıfken cümleyi tamamlamayı tercih eder. Boşluğu çıkarımla doldurur ve bunu belli etmez.
- Tasarım
- Dayanak eşiği geçilmiyorsa çıktı üretilmez, dayanaksız olarak işaretlenir. Sessiz tahmin yerine açıkça bırakılmış boşluk.
- ŞEK. 04
Bağımsız değerlendirme
- Sorun
- Sistemi geliştiren ekibin kendi ölçtüğü başarı, ne bir değerlendiriciye ne de bir müşteriye bir şey anlatır.
- Tasarım
- Atıf sadakati ve hata sınıflandırması, uzman hukukçuların hazırladığı altın standarda karşı, çekirdek yazılımı geliştirmeyen bir ekip tarafından ölçülür. Bağımsızlık burada bir kusur değil, tasarım kararıdır.
Resmî proje adı: Hukuki Metin Üretiminde Önerme Düzeyinde Kaynak Bağlama, Dayanak Yeterliliği Denetimi ve Doğrulanabilir Atıf Üreten Yazılım. Bu sayfa tanıtım amaçlıdır, başvuru metni değildir.
