Yazılım şirketi seçerken sorulacak on soru

Bir kurum yazılım şirketi aradığında elinde genellikle üç dört teklif oluyor. Fiyatlar farklı, süreler farklı, ama metinler birbirine çok benziyor. Hepsinde "çevik yöntem", "ölçeklenebilir mimari" ve "uçtan uca çözüm" yazıyor.

Bu kelimeler bir şirketi ötekinden ayırmıyor. Ayıran şey, ilk görüşmede sorulan sorulara verilen cevaplar. Bu yazıda o soruları sıralıyorum. Bir yazılım şirketi olarak bunlar bize de soruluyor ve sorulmasını istiyoruz.

1. Kapsamı nasıl çıkarıyorsunuz?

İyi bir şirket ilk görüşmede fiyat söylemez. Önce ne yapılacağını anlamaya çalışır. Kimler kullanacak, bugün iş nasıl yürüyor, hangi sistemlerle konuşması gerekiyor, hangi veriyi işleyecek.

Bu soruların cevabı olmadan verilen bir fiyat, tahmin değil umuttur. Teklifte kapsamın nasıl çıkarıldığı yazmıyorsa, sorun.

2. Neyi bilmediğinizi yazıyor musunuz?

Her projenin başında bilinmeyenler var. Eski sistemden ne kadar veri gelecek, bir entegrasyonun belgesi güncel mi, kullanıcılar yeni ekranı nasıl karşılayacak.

Bunları teklifte açıkça yazan bir şirket, size riskin nerede olduğunu gösteriyor. Hepsini kesin bir fiyatın içine gömen bir teklif ise riski görünmez kılıyor. Risk ortadan kalkmıyor, sadece daha geç ortaya çıkıyor.

3. Teslimi neye göre kabul edeceğiz?

Yazılım projelerindeki anlaşmazlıkların çoğu "çalışıyor mu" sorusundan çıkıyor. Bunun sebebi teknik değil. "Çalışıyor" kelimesinin ne demek olduğu baştan yazılmamış.

Bu soruyu siz sorun. Her özellik için hangi durumda tamam sayılacağı yazılı olmalı. Bunu kabul ölçütü üzerine yazdığımız yazıda ayrıntılı anlattık.

4. Ne sıklıkla çalışan bir şey göreceğiz?

Altı ay sonra teslim edilecek bir yazılımı altı ay boyunca görmemek, en pahalı yanlış anlamaların zemini. Düzenli aralıklarla, tıklanabilen bir sürüm görmek isteyin. İki haftada bir ya da ayda bir, ama düzenli.

5. Kaynak kod ve fikri haklar kimde kalacak?

Bu sorunun sözleşmede açık bir cevabı olmalı. Kaynak kod kuruma mı devrediliyor, yoksa yalnızca kullanım hakkı mı veriliyor? Şirket kapanırsa ya da yollar ayrılırsa ne oluyor?

Cevap yazılmazsa, şirket değiştirmek istediğiniz gün elinizde yalnızca çalışan bir program kalabilir.

6. Teslimden sonra kim bakacak?

Yazılım teslim edildiği gün bitmiyor. İşletim sistemleri güncelleniyor, kütüphanelerde güvenlik açıkları çıkıyor, kullanıcılar yeni ihtiyaçlar getiriyor. Bakımın kapsamını, süresini ve ücretini teklif aşamasında sorun. Bir hatanın ne kadar sürede ele alınacağı da yazılı olmalı.

7. Veriyi nasıl koruyorsunuz?

Yazılım kişisel veri işleyecekse, şirketin bu veriye nasıl yaklaştığı ilk görüşmede anlaşılır. Kimin hangi veriye eriştiği kayda geçiyor mu, yedekler nerede, sunucular hangi ülkede, alt yükleniciler kimler?

Bu sorulara "merak etmeyin" diye cevap veren bir şirketten, cevabı somut olan bir şirkete geçin. Veri güvenliği, kanunun veri sorumlusuna yüklediği bir yükümlülük. Yazılımı başkasına yaptırmanız bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor.

8. Projede kimler çalışacak?

Satış görüşmesine gelen kişiyle kodu yazacak kişi aynı olmayabilir. Bu doğal. Ama projede kimin çalışacağını, kimin karar vereceğini ve size kimin cevap vereceğini bilmek istersiniz. Ekibini isimleriyle tanıtan bir şirket bu soruya kolay cevap verir.

9. Benzer bir işi daha önce nasıl yaptınız?

Referans listesi yerine bir projeyi anlatmalarını isteyin. Nerede zorlandılar, neyi değiştirdiler, sonuç ne oldu. Bir projenin zor kısmını anlatabilen şirket, onu gerçekten yapmıştır.

Gizlilik yüzünden müşteri adı veremeyebilirler. Bu normal. Ama süreci anlatabilmeleri gerekir.

10. Bu projeyi yapmamamız için bir sebep var mı?

Son soru biraz alışılmadık ama çok şey anlatıyor. İyi bir şirket bazen "bunun için özel yazılıma gerek yok, şu hazır ürün işinizi görür" der. Bazen de "bu kapsam bu bütçeye sığmaz" der. Bunu duymak, işi kaybetme pahasına doğruyu söyleyen biriyle konuştuğunuzu gösterir.

Hazır paket ile özel yazılım arasındaki kararı ayrı bir yazıda ele aldık.

Yakında olmak ne kadar önemli

Ankara'daki bir kurum için Ankara'daki bir yazılım şirketiyle çalışmak bir avantaj, ama zorunluluk değil. İlk haftalarda yüz yüze yapılan birkaç atölye, kapsamın doğru anlaşılmasını hızlandırıyor. Sahada çalışan bir sistemi birlikte görmek de öyle.

Sonrasında belirleyici olan mesafe değil, iletişimin düzeni. Kararların yazılı tutulması, düzenli sürüm görmek ve sorulara aynı gün cevap almak, aynı binada olmaktan daha çok işe yarıyor.

Kısaca

Bir yazılım şirketini teklifin fiyatı değil, ilk görüşmedeki cevapları ayırt ediyor. Kapsam, kabul ölçütü, kaynak kod, bakım ve veri güvenliği sorularına somut cevap veren bir şirket, proje boyunca da somut çalışır.